Prix Italia
Prix Italia jest najbardziej prestiżowym, międzynarodowym konkursem dla twórców radiowych, telewizyjnych, a także tych, którzy publikują swoje projekty w Internecie. Pierwsza nagroda Prix Italia dla autorów radiowych została ufundowana przez Włoską Radiofonię Publiczną RAI w 1948 roku na Capri.
Od 1957 roku Prix Italia obejmuje również twórczość telewizyjną, a od 1998 internetową. Konkurs rokrocznie odbywa się w którymś z historycznych, włoskich miast tj. Wenecja, Bolonia, czy Milano, gdzie odbyła się 57 edycja Prix Italia w 2005 roku. Obecnie członkami kolegium Prix Italia są telewizje oraz radiofonie prywatne i publiczne z ponad 42 krajów świata. Każdego roku dwukrotnie delegują one swoich przedstawicieli, których zadaniem jest m.in. wybór prezydenta – przewodniczącego jury.
Nagrody przyznawane są w kategoriach:
1. dramat;
2. dokument (kultura i tematyka społeczna);
3. performing arts oraz audycje muzyczne.
Wśród światowej sławy laureatów znajdują się m.in.: Samuel Beckett, Ingmar Bergman, Peter Brook, René Clair, Federico Fellini, Werner Herzog, Peter Greenway, Eugène Ionesco, Kean Loach, Harold Pinter, Dylan Thomas.
Pierwszym wyróżnieniem dla Polski w konkursie Prix Italia była nagroda RAI radia i TV włoskiej dla Zbigniewa Kopalko i kompozytora Zbigniew Wiszniewskiego w kategorii audycji muzycznych przyznana w 1959 roku. Tymczasem pierwszym reportażem radiowym wysłanym na ten prestiżowy konkurs w 1956 roku był dokument Jerzego Janickiego i Stanisława Ziembickiego pt. "Opowieści o mariackim hejnale". Choć reportaż nie zdobył wówczas żadnej nagrody warto pamiętać, że był to pierwszy, polski dokument radiowy, który w całości został skomponowany z nagrań zrobionych poza studiem. Dziesięć lat później, w 1966 roku w ramach konkursu Prix Italia nagrodą prasy włoskiej "National Italian Press Association" uhonorowany został reportaż radiowy Witolda Zadrowskiego pt. "Śmierć słonia", dokumentujący afrykańskie safari.
Polacy mają na swoim koncie aż trzy nagrody główne Prix Italia otrzymane za radiowe audycje dokumentalne. W 1981 roku nagrodą główną Prix Italia wyróżniono audycję dokumentalną pt. "Polski sierpień" autorstwa Janiny Jankowskiej. Reportaż zmontowany został z nagrań, które autorka zrobiła podczas strajku w Stoczni Gdańskiej.
Jedenaście lat później wygrał reportaż Macieja Drygasa pt. "Testament". Ten przejmujący dokument opowiada historię ostatnich dni życia Ryszarda Siwca, który buntując się przeciwko systemowi komunistycznemu, dokonał samospalenia.
Nagrodę główną Prix Italia zdobył też, w 2004 roku, reportaż dwóch dziennikarek Polskiego Radia z Katowic: Anny Sekudewicz i Anny Dudzińskiej pt. "Cena pracy". Przywieziona z Katowic audycja dokumentuje sytuację polskich górników, oraz ich protesty przeciwko likwidacji kopalń. Impulsem do nagrań stała się rocznica wybuchu pyłu węglowego w kopalni "Jas-Mos" w Jastrzębiu Zdroju, gdzie w 2002 roku zginęło 10 górników.
Polskie dokumenty radiowe zdobywały także inne wyróżnienia Prix Italia. W 1972 roku wybitny reportażysta polski - Jacek Stwora został uhonorowany nagrodą prasy włoskiej za audycję dokumentalną pt. "Pasja czyli misterium Męki Pańskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej widziane". Kilkanaście lat później jury doceniło i wyróżniło (Special Mention Prix Italia 1990) epicki dokument o wydarzeniach w kopalni Wujek pt. "Użyto Broni", autorstwa Anny Sekudewicz i Marka Mierzwiaka.
Trzeba pamiętać, że Prix Italia nagradzano nie tylko autorów reportaży radiowych, ale także innych twórców. Wśród Polaków-laureatów nagrody Prix Italia znajdują się m.in. Andrzej Mularczyk (1989 za słuchowisko "Z głębokości wód", 1996 za słuchowisko "Cyrk odjechał, lwy zostały"), Gustaw Holoubek (1994 za rolę Wielkiego Elektora w spektaklu TV "Książę Homburg"), Krzysztof Penderecki (w 1968 i 1972) i inni.
Kalendarium nagród i wyróżnień Prix Italia dla polskiego dokumentu radiowego:
1966 r - "Śmierć słonia" - Witolda Zadrowskiego - nagroda prasy włoskiej "National Italian Press Association".
1972 - "Pasja czyli misterium Męki Pańskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej widziane" - Jacka Stwory - Prix Italia - nagroda prasy włoskiej.
1981 - "Polski Sierpień" - Janiny Jankowskiej - Prix Italia - nagroda główna.
1989 - wyróżnienie (rekomendacja) dla reportażu "Użyto Broni" Anny Sekudewicz
i Marka Mierzwiaka.
1992 - "Testament" - Macieja Drygasa w realizacji Andrzeja Brzoski. Prix Italia - nagroda główna.
2004 - "Cena pracy" Anny Sekudewicz i Anny Dudzińskiej z Polskiego Radia w Katowicach - Prix Italia - nagroda główna.
