Teatr faktu - notatki Pawła Nowickiego
Paweł Nowicki
- Teatr faktu wyrasta z tendencji sztuki XX wieku, z całego nurtu w literaturze, plastyce itp. kierunków do autentyzmu (Niemcy, Rosja, itp.)
- Teatr opierający się na dokumentach czy też wprowadzający elementy dokumentów na scenę czy do dramatu: Piscator, Toller, Brecht, Majakowski.
- Co to znaczy fakt? Nie są to rozważania teoretyczne. Faktem jest przecież także wiersz jak i artykuł. Obraz jak i zdjęcie. Dramat jak i dokument polityczny, itp.
- Teatr faktu (teatr autentyzmu, autentyczności) tworzy przede wszystkim inną dramaturgię, oddala się od opowiadania fabuły, od budowania rozwiniętych portretów psychologicznych, zmienia sposób narracji (np. do tego dążył Brecht), odrzuca element utożsamiania na rzecz obiektywnej obserwacji.
- Dziś teatr faktu nie opiera się już tylko na dokumentach, ale korzysta z różnych środków, z różnych materiałów dokumentalnych i literackich, materiałów o różnych poziomach homogenizacji. Różne poziomy artystyczne, różne konwencje. Zestawienie różnych rzeczywistości.
- Sztuka faktu dąży do przekazania obrazu rzeczywistości, ale z przekonaniem, że rzeczywistość jest niejednorodna i jest odbierana jako rodzaj mozaiki złożonej z różnych kawałków.
- Teatr faktu musi być również teatrem tworzącym fakty. Sztuka tworząca fakty jest powszechnie znana. Ostatnim jej przykładem może być Pomarańczowa Alternatywa (tu jednak powstaje problem pogranicza rzeczywistości i fikcji).
- Telewizja ma wszelkie możliwości artystyczne i techniczne dla funkcjonowania teatru faktu o takim charakterze, ma specyficzny rodzaj przekazu i wypracowane formy narracji.
- Teatr faktu powinien prezentować inscenizację autentycznych dokumentów i faktów oraz inspirować powstawanie oryginalnych scenariuszy. Może też inspirować powstawanie faktów artystycznych.
