Laboratorium Re... > Terezin-Auschwitz > Kronika-Reportaż > Akcja pisania listów  

luty 1944

Akcja pisania listów

Marek Miller, Małgorzata Preuss

Polecenie pisania listów do rodziny z Terezina objęło wszystkich więźniów Familienlager. Na zwykłych kartach, z treścią podyktowaną przez gestapo. Koniecznie z prośbą o paczkę. Co prawda dziwił trochę wymóg wstawiania późniejszej daty na listach. Zastanawiało też, że zamiast Auschwitz, jako swój adres należało podać Birkenau. Ale ogólnie szło sprawnie – nad wszystkim czuwał Urząd Bezpieczeństwa III Rzeszy.

Otto Kraus
nr obozowy 73046
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Z.O. 28, k. 53. W KL Auschwitz-Birkenau
od 4 listopada 1942

Jaki był powód trzymania tych transportów przez okres sześciu miesięcy w Familienlager?

Alfréd Mílek
nr obozowy 146712
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Oświadczenia, t. 80, s. 227. W KL Auschwitz-Birkenau od 7 września 1943

Z końcem lutego 1944 r. otrzymaliśmy od władz SS polecenie pisania kartek do krewnych lub rodzin. Jedno nas dziwiło. Był koniec lutego, a nam kazano podać późniejszą datę - 25 marca 1944 r. Gdy pytaliśmy, po co to robimy, oświadczono, że formalności związane z wysyłką trwają bardzo długo. Jednocześnie mówiono, że zostaniemy przewiezieni do innej miejscowości. Wymieniano nazwę Heidebreck, gdzie rzekomo mieliśmy pracować.

Alfred Wetzler
Żyd Słowacki
nr obozowy 29162
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Oświadczenia, t. 17, s. 52-53. w KL Auschwitz-Birkenau
od 13 kwietnia 1942

Więźniowie musieli napisać do swoich krewnych za granicą, że wszystko w porządku. Listy musiały mieć datę 23-25 marca 1944 r. Kazano im prosić o paczki.

Otto Kraus
nr obozowy 73046
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Z.O. 28, k. 52. W KL Auschwitz-Birkenau
od 4 listopada 1942

Specjalnie w tym celu przybywało urzędujące gestapo, które wydawało teksty listów, brało je i dalej wysyłało.

Miroslav Kárný
bez nr obozowego
Obóz familijny...,
s. 169. W KL Auschwitz-Birkenau
od 1 października 1944

Pisali wszyscy, bez względu na to, czy zostali przywiezieni we wrześniu, czy w grudniu 1943 r. Sprawę postdatowania wytłumaczono tym, że kartki muszą przejść przez cenzurę w Berlinie.

Kazimierz Smoleń
nr obozowy 96239
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
PH 24, s. 95. W KL Auschwitz-Birkenau od 28 stycznia 1943

Pozwolono im pisać listy, by skusić innych do przyjazdu.

Rudolf Höss
Komendant KL Auschwitz-Birkenau
Archiwum Państwowego
Muzeum Auschwitz-Birkenau
Z.O. 28, k. 53

Żeby innych Żydów wyprowadzić w pole. Przede wszystkim mieli ci Żydzi pisywać do Terezína i tym samym oznajmiać, że się w Oświęcimiu nie gazuje. Korespondencja była prowadzona nieustannie. Adres brzmiał: Birkenau bei Berun.

Erich Kulka
nr obozowy 73042
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Z.O. 55, s. 58. W KL Auschwitz-Birkenau
od 4 listopada 1942

Niemcy nie pozwalali, aby nazwę Birkenau łączyć z nazwą Oświęcim. Wszystkie listy z obozu czeskiego więźniowie pisali na zwykłych kartkach, a nie na kartach lagrowych, i miały adres Birkenau, ulica, numer.

Rudolf Höss
Komendant KL Auschwitz-Birkenau
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Z.O. 28, k. 53

Cała ta akcja korespondencyjna została przeprowadzona i kontrolowana przez Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy.

do góry




Projekt jest finansowany z funduszy Komisji Europejskiej w ramach programu "Działania związane z ochroną i zachowaniem ważnych miejsc i archiwów związanych z deportacjami". Kontrakt numer 2005-1725/001-003 CNA

Europa wg Auschwitz Laboratorium Reportażu Muzeum KL Auschwitz-Birkenau Muzeum w Terezinie