Funkcyjni
W wysokich skórzanych butach, jeździeckich spodniach i z laską byli niczym obozowa szlachta. Kapo decydowali w obozie o życiu i śmierci dziesiątków więźniów. W większości bezwzględni, sadystyczni, okrutni. Byli też jednak tacy, którzy potrafili wmuszać w ludzi warzywa, gdy brakowało im witamin. Funkcyjni – trudno o spójną definicję.
|
Alfréd Mílek |
Przez pierwsze tygodnie w odcinku BIIb funkcję blokowych w poszczególnych barakach pełnili więźniowie narodowości polskiej. Rychło jednak zostali odsunięci, a na ich miejsce mianowano funkcyjnymi siedem osób przybyłych naszym transportem. |
|
Jehuda Bacon |
Znajdował się wśród nich niejaki Blockältester Bondy. Ktoś go poznał, podszedł i chciał się przywitać, ale dostał od razu dwukrotnie w twarz: "Tutaj nie jestem twoim kolegą, tutaj jestem Blockältester". To był pierwszy cios, a później nastąpiło przywitanie: "Jeśli się wam tutaj nie podoba, możecie rzucić się na druty, a jeśli będziecie się dobrze zachowywać, macie szansę pożyć jeszcze kilka miesięcy". |
|
Pavel Stránský |
Kapo tych komand oraz szefowie baraków byli czymś w rodzaju obozowej "szlachty". Oczywiście nie duchem, raczej na odwrót, swoim jak na warunki obozowe eleganckim strojem, na który składały się wysokie skórzane buty, spodnie jeździeckie (wszystko zrabowane więźniom z różnych transportów albo wymienione z paserami za jedzenie, które kradziono zwyczajnym więźniom), no i przede wszystkim laska. |
|
Jiri Fiala |
Znaną i pełną sprzeczności osobą w Terezínie, a później w Oświęcimiu Brzezince był Ada Fischer 1 . Opinie o nim są różne. Niektórzy go bronią, bo podobno pomagał ludziom. Raczej niski, barczysty, nie miał włosów, a pod nosem nosił małe wąsy. Miał około czterdziestu pięciu lat. O jego zasługach naziści nie zapomnieli i w Oświęcimiu powierzyli mu funkcję kierownika komanda, które odwoziło martwych z rewiru do krematorium. |
|
Pavel Weiner |
To był potwór. Uderzył mojego ojca kilka razy kijem. Szliśmy z baraku, a on bez żadnego powodu uderzył go dwa razy. Bardzo się bałem tego Ady Fischera. Był garbaty, chodził przykurczony. |
|
Toman Brod |
Był kaleką i budził niechęć. Garbaty, niski, był wielką sadystą. Widziałem, jak o mało co nie zabił pewnego więźnia. Lubił dzieci. Uchodził za wpływową postać. Dzieci za nim chodziły, bo myślały, że mogą zyskać jakieś przywileje. |
|
Anna Hyndráková |
Tego człowieka bałam się najbardziej w życiu. Latryny stały w dwóch rzędach, a on biegał środkiem i bił ludzi po tyłku. Z drugiej strony, mówili, że miał bardzo dobry stosunek do dzieci. |
|
Anna Lorencová |
Pewna młoda kobieta opowiadała, że codziennie ją zmuszał, by jadła warzywa, cebulę; żeby miała witaminy. |
|
Ludmila Rutarová |
Kiedy raz szłam po Lagerstrasse, nagle ktoś mnie objął. To był Ada Fischer. Bardzo się zdziwił, dlaczego tu jestem. Powiedziałam, że tak jak wszyscy. Zapytał, co robię; wyjaśniłam, że pracuję z dziećmi. Powiedział, że gdybym czegoś potrzebowała, mam do niego przyjść. |
|
Alfréd Mílek |
Funkcje Lagerältestera w odcinku BIIb pełnił więzień narodowości niemieckiej Arno Böhm, oznaczony numerem więźniarskim 8. Nosił trójkąt zielony. |
|
Alfred Wetzler |
Zawodowy przestępca z Rzeszy Niemieckiej. |
|
Alfréd Mílek |
Bił więźniów przy lada okazji, nawet jeśli ktoś po prostu nie zrozumiał polecenia wydanego w języku niemieckim. Dobrze jadł, okradając więźniów, często chodził pijany. Böhm mieszkał w baraku nr 6, w którym nie było ustępu, więc potrzeby fizjologiczne musiał załatwiać w ustępie zbiorowym dla mężczyzn. Pewnego dnia w obozie zgasło światło. Lagerältester Böhm przynaglany potrzebą pognał do latryny. Nie tylko on z niej korzystał, a brak światła spowodował, że nie mogłem tego przybytku dostosować do wymogów władzy. Łatwo sobie wyobrazić, jak mnie obił i zwymyślał, gdy utytłany w kale mógł wreszcie na mojej osobie wyładować wściekłość. |
|
Otto Deutsch |
Zapytał kiedyś, skąd pochodzę; gdy powiedziałem, że przyjechałem z Terezína, ryknął: "I nie nauczono cię tam, jak się wita Lagerältestera?". Uderzył mnie w twarz z taką siłą, że zatoczyłem się w błoto. Uderzenie było silne jak kopnięcie konia. |
|
Ruth Bondy |
Zastąpił go czterdziestoletni Wilhelm Brachmann. Był to człowiek o zupełnie innym charakterze niż Böhm i jego mianowanie przyjęto w obozie z wielką ulgą. |
|
Jehuda Bacon |
Brachmann jak na stosunki oświęcimskie był bardzo przyzwoitym człowiekiem |
|
Dinah Babitt |
Przyjaźniłam się z Lagerältesterem Arno Böhmem i Lagerkapo Willym Brachmannem. W 1944 r. Böhm został zwolniony z obozu i poszedł na front. Funkcję Lagerältestera objął po nim Willy Brachmann. Z polecenia Böhma początkowo malowałam numery na barakach mieszkalnych. Potem przychodzili do obozu esesmani i ze zdjęć, które mi dostarczali, kazali malować dla nich portrety. Dlatego Böhm przydzielił mi oddzielny pokoik w baraku, abym mogła swobodnie pracować. Esesman Buntrock zażądał namalowania nagiej dziewczyny. Życzenie musiałam spełnić. |
1 Ada (Adolf) Fischer w Terezínie pełnił funkcje kata, w Brzezince został obozowym kapo. W stosunku do innych więźniów był okrutny i bezwzględny.







