Laboratorium Re... > Terezin-Auschwitz > Kronika-Reportaż > Specjalne traktowanie  

Specjalne traktowanie

Marek Miller, Małgorzata Preuss

Półroczna kwarantanna dla transportów czeskich Żydów oznaczonych skrótem “SB” - Sonderbehanlung budziła podejrzenia więźniów Auschwitz-Birkenau. Bo na obozowym odcinku BIIb było inaczej. Nie rozdzielano rodzin, nie golono więźniom głów. Co 14 dni list do domu. Nikt nie rozumiał, czemu akurat im pozwalano żyć.

Věra Foltýnová
nr obozowy 42808
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Oświadczenia, t. 76, s. 196. w KL Auschwitz-Birkenau
od 23 kwietnia 1943

Więźniowie nie zdawali sobie sprawy z tego, jaki los ich czeka. Mówiono, że być może trzymanie takiej masy ludzi jest formą represji. Dłużej przebywających w obozie więźniów zastanawiało i to, że na odcinku BIIb przebywała spora ilość ludzi starych i chorowitych, którzy w "normalnych obozowych warunkach dawno powinni zginąć w komorach gazowych".

dr Otto Wolken
Austriak nr obozowy 128828
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Oświadczenia, t. 14, s. 96. w KL Auschwitz-Birkenau od 9 lipca 1943

Więźniowie tego obozu mieli lepszą sytuację niż pozostali. Mogli zachować dobytek, nosić długie włosy, być razem z żonami i dziećmi, pisać listy do domu co czternaście dni i dostawać paczki.

Jehuda Bacon
nr obozowy 168194
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Oświadczenia, t. 23, s. 26. W KL Auschwitz-Birkenau od 16 grudnia 1943

Mieliśmy włosy, a to znaczyło bardzo dużo. Nosiliśmy także częściowo cywilne ubrania. Myślano bowiem, że wykorzysta się nas dla Czerwonego Krzyża. Mieliśmy czerwony trójkąt, co oznaczało "żydowski więzień polityczny". Musieliśmy także w saunie podpisać różne formularze. Zazwyczaj jeśli ktoś szedł do sauny, bez zbędnych formalności zabierano mu wszystkie rzeczy. Z nami było inaczej, wszystko dokładnie zanotowano, podpisaliśmy kwitki.

Alfred Wetzler
Żyd Słowacki
nr obozowy 29162
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Oświadczenia, t. 17, s. 52-53. w KL Auschwitz-Birkenau
od 13 kwietnia 1942

Całkowicie niezrozumiałe było dla nas to, że te transporty traktowano ze specjalnymi względami. Nasze zadziwienie stało się tym większe, gdy zobaczyliśmy oficjalny opis transportu: "SB - Transport czeskich Żydów z sześciomiesięczną kwarantanną". Wiedzieliśmy dokładnie, co znaczy "SB" (Sonderbehandlung - specjalne traktowanie), nie umieliśmy jednak wytłumaczyć tego rodzaju traktowania i długiego okresu kwarantanny. Według naszej wiedzy, najdłuższa kwarantanna nie przekraczała trzech tygodni. Zaczęliśmy coś podejrzewać.

Nahman Blumenthal
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Z.O. 29a, s. 145

Obchodzono się z nimi w sposób podejrzanie grzeczny. Przybyli z własnym personelem lekarskim i sanitarnym.

Jaroslav Kafka
nr obozowy nieustalony
Archiwum Muzeum w Terezínie. Relacje, APT sygn. 709. W Terezínie od 21 grudnia 1942

Zbudowano nawet szkołę dla dzieci. Więźniowie grali w piłkę nożną z esesmanami.

Anna Palarczyk
Polka nr obozowy 17524
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Oświadczenia, t. 141, s. 166-167. w KL Auschwitz-Birkenau
od 17 sierpnia 1942

To był jakiś wzór. Ale równocześnie u nas w Brzezince ciągle panowały podejrzenia. "No dobrze, ale po co oni ich przywieźli?". Jeżeli dostali lepsze warunki, to mają być przykładem dla innych? Zachęceniem do osiedlania się w Oświęcimiu? Nie wiedziałyśmy, o co chodzi.

Erich Kulka
nr obozowy 73042
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Z.O. 55, s. 59. W KL Auschwitz-Birkenau
od 4 listopada 1942

Po półrocznej kwarantannie obozu czeskiego dochodziły wieści, że więźniowie są utrzymywani jako zakładnicy za jeńców niemieckich w Afryce i po spełnieniu warunków będą mogli powrócić do Terezína.

do góry




Projekt jest finansowany z funduszy Komisji Europejskiej w ramach programu "Działania związane z ochroną i zachowaniem ważnych miejsc i archiwów związanych z deportacjami". Kontrakt numer 2005-1725/001-003 CNA

Europa wg Auschwitz Laboratorium Reportażu Muzeum KL Auschwitz-Birkenau Muzeum w Terezinie