Laboratorium Re... > Terezin-Auschwitz > Kronika-Reportaż > Transport-7 września 1943  

7 września 1943-przypis pierwszy

Transport-7 września 1943

Marek Miller, Małgorzata Preuss

Terezin- dworzec w Auschwitz – rampa – tatuowanie – sauna – strzyżenie. Po trzech dniach jazdy w bydlęcych pociągach, pięć tysięcy terezińskich Żydów trafiło do utworzonego we wrześniu 1943 roku obozu BIIb KL Auschwitz-Birkenau.

Alfréd Mílek
nr obozowy 146712
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Oświadczenia, t. 80, s. 223. W KL Auschwitz-Birkenau od 7 września 1943

Przed odjazdem zostaliśmy poinformowani, że jedziemy do miejscowości Trzyniec, gdzie mieliśmy pracować w zakładach. Transport odszedł z Terezína 7 września 1943 r. Miałem plecak i dwa tobołki, w których znajdowały się białe lekarskie kitle i słowniki.

 

W każdym wagonie jechało po około sześćdziesiąt-osiemdziesiąt osób. Przejazd trwał trzy dni.

Dinah Babitt
(poprzednio Gottliebová)
nr obozowy 61016
Archiwum Muzeum Żydowskiego w Pradze. Zbiór relacji ofiar Holokaustu, k. 443. W KL Auschwitz-Birkenau od 7 września 1943

W pociągu było mi wszystko jedno, gdzie i dlaczego jadę. Siedziałam i płakałam. Wlazłam na koce i na bagaże, które wieźli z Terezína, przy małym okienku, dokąd dochodziło troszeczkę powietrza. Muszę się do czegoś przyznać. Na dole stało wiadro i tam ludzie załatwiali swoje potrzeby. A ja siedziałam na górze i płakałam, przecież nie mogłam przestać, żeby się wysiusiać i płakać dalej, więc to zrobiłam. Cieszę się z tego, bo później esesmani dostali te wszystkie rzeczy. Wysiusiałam się na te koce, bagaże, całkowicie spokojnie, po cichutku, tam na górze.

Jiří Steiner
nr obozowy 147743
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Oświadczenia, t. 71, s. 227-228. W KL Auschwitz-Birkenau od 7 września 1943

Przybyliśmy na dworzec do Auschwitz, nie do Birkenau. To było wczesnym rankiem 7 września. Od razu wyciągnięto nas z wagonów wśród krzyków i płaczu. Rozdzielono matki z dziećmi od ojców.

Alfréd Mílek
nr obozowy 146712
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Oświadczenia, t. 80, s. 223. W KL Auschwitz-Birkenau od 7 września 1943

Wyładunek nastąpił w Oświęcimiu na rampie, gdzie esesmani kazali pozostawić cały bagaż, twierdząc, że wszystko zostanie nam dostarczone. Ja się wzbraniałem, nie chciałem zostawić ani plecaka, ani paczek. Odebrano mi je siłą.

Dinah Babitt
(poprzednio Gottliebová)
nr obozowy 61016
Archiwum Muzeum Żydowskiego w Pradze. Zbiór relacji ofiar Holokaustu, k. 443. W KL Auschwitz-Birkenau od 7 września 1943

Cały czas myślałam o mamie, rozglądałam się, czy gdzieś jest. A poza tym nic nie rozumiałam. Miałam jeszcze swoje ubranie, buty do jazdy konnej, "rajtki" - spodnie do jazdy - i jakąś koszulę. Pytałam się każdego, czy widział mamę. Przyszła jakaś dziewczyna i powiedziała, że pierwszy transport jest z nami. Z powodu Bloksperre nie mogłyśmy wyjść, ale nagle w drzwiach pokazała się mama, uśmiechnęła się do mnie i powiedziała, że wyglądam jak franciszkanin. Miałam długie włosy, brązową suknię i sznur.

Jiří Steiner
nr obozowy 147743
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Oświadczenia, t. 71, s. 228. W KL Auschwitz-Birkenau od 7 września 1943

Z dworca szliśmy razem z matką; tej nocy byliśmy jeszcze razem z ojcem. Dopiero w obozie oddzielono matki od dzieci i umieszczono w osobnych barakach. Starsi chłopcy poszli wraz z ojcami i innymi mężczyznami do tego samego bloku. Całe popołudnie czekaliśmy na dworze na ziemi i zastanawialiśmy się, co się z nami stanie. Przez cały dzień nie dostaliśmy nic do jedzenia, jedynie trochę herbaty. Później musieliśmy się położyć do snu na gołym betonie.

 

Pierwszej nocy zbudzili nas biciem i krzykiem, po czym wytatuowali. Potem znowu musieliśmy się położyć na betonie. Nad ranem obudzono nas i kazali iść do sauny.

Alfréd Mílek
nr obozowy 146712
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Oświadczenia, t. 80, s. 224. W KL Auschwitz-Birkenau od 7 września 1943

Do sauny wchodziliśmy nago. Ubrania i wszelkie kosztowności oraz przedmioty wartościowe oddaliśmy niby dobrowolnie Niemcom na przechowanie - każdy składał podpis na przedkładanych mu dokumentach.

 

Po "kąpieli", podczas której spadło na nas parę kropel wody, wydano bieliznę. Otrzymałem przykrótką koszulę i cywilne ubranie poznaczone paskami anilinowej farby.

Jiří Steiner
nr obozowy 147743
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Oświadczenia, t. 71, s. 229. W KL Auschwitz-Birkenau od 7 września 1943

Przebrano nas, ale nie dostaliśmy pasiaków, tylko odzież cywilną… jedynie dzieci zachowały własne buty.

 

Mnie i bratu nie ogolono głowy, a jedynie skrócono włosy. Nikt nie został całkiem ogolony, kobiety też nie. To była ogromna różnica. Potem cały transport poszedł do obozu rodzinnego.

 

fot: Michał Bukojemski

dr Otto Wolken
Austriak nr obozowy 128828
Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
Oświadczenia, t. 14, s. 96. W KL Auschwitz-Birkenau od 9 lipca 1943

Obóz BIIb otworzono 9 września 1943 roku, z chwilą przybycia transportu ośmiu tysięcy kobiet, mężczyzn i dzieci. W grudniu i styczniu przybyły kolejne takie transporty. 2

Przypisy:
1 7 września przywieziono do KL Auschwitz transportem RSHA z obozu-getta Theresienstadt 5006 Żydów. W transporcie przybyło 2293 mężczyzn i chłopców , których w dniu następnym, w trakcie rejestracji oznaczono numerami 146694-148986 oraz 2713 kobiet i dziewcząt, które oznaczono numerami 58471-61183 (D. Czech, Kalendarium...., s. 515)
2 W oświadczeniu błędnie została podana data utworzenia Familienlager oraz liczba deportowanych z getta w Terezínie. W styczniu 1944 r. z getta w Terezínie nie przybył żaden transport.

do góry




Projekt jest finansowany z funduszy Komisji Europejskiej w ramach programu "Działania związane z ochroną i zachowaniem ważnych miejsc i archiwów związanych z deportacjami". Kontrakt numer 2005-1725/001-003 CNA

Europa wg Auschwitz Laboratorium Reportażu Muzeum KL Auschwitz-Birkenau Muzeum w Terezinie