Realizacja projektu
W ciągu rocznej pracy, dzięki środkom finansowym otrzymanym z Komisji Europejskiej w ramach programu "Działania związane z ochroną i zachowaniem ważnych miejsc i archiwów związanych z deportacjami" zrealizowaliśmy projekt Transporty Żydów z getta w Terezinie do KL Auschwitz i ich losy”. Projekt liczy 160 stron, i obejmuje historię transportów z Terezina do KL Auschwitz, pobytu w obozie oraz zagłady transportów.
Okładka książki „Europa wg Auschwitz – Terezin”
Lista zrealizowanych wątków:
Transporty w okresie: marzec-kwiecień 1942, sierpień 1942 - październik 1942, sierpień 1943 – wrzesień 1943, grudzień 1943, maj 1944, październik 1944; Familienlager (cz. 1 i 2); Praca; Burdel, Latryny; Blok dziecięcy; Funkcyjni, Fritz Buntrock, Samobójstwa; Izba chorych; Specjalne traktowanie; Akcja pisania listów; Ruch oporu; Likwidacja transportów wrześniowych; Likwidacja podobozu BIIb; Marsze śmierci.
Są to zagadnienia węzłowe; w tak krótkim szkicu nie byliśmy w stanie odtworzyć wszystkich wydarzeń, czy też problemów związanych z historią getta w Terezinie i historią transportów do Auschwitz. W ciagu roku udało nam się zrealizować tylko część podstawową związaną z transportami z getta w Terezinie do KL Auschwitz.
Projekt powstał według tej samej metody jaka była zastosowana przy tworzeniu polskiej części programu „Europa według Auschwitz”, w dwóch wersjach językowych – polskiej i angielskiej.
Jest to opowieść oparta na wypowiedziach świadków i uczestników tamtych wydarzeń. Stały się one tworzywem, z którego autor projektu metodą montażu relacji i zeznań, bez słowa wiążącego i komentarza, buduje ciąg narracyjny Kroniki. Udokumentowane relacje znajdują się głównie w Muzeum Getta w Terezinie, Żydowskie Muzeum w Pradzei Państwowego Muzeum KL Auschwitz w Oświęcimiu.
W projekcie wyróżniliśmy cztery rodzaje wątków: wydarzenia, portrety, wątki problemowe, instytucje.
Do wydarzeń zaliczymy takie wątki jak np.: Egzekucje w getcie, dzieje losów dzieci z getta w Białymstoku czy ucieczkę Lederera. Były to wydarzenia, które trwały w skończonym i określonym czasie.
Portrety obejmują sylwetki osób, które w istotny sposób zaznaczyły się w opowiadanej przez nas historii. Są to zarówno esesmani, jak np.: Fritz Buntrock, jak i więźniowie: Fredy Hirsch.
Kserokopie relacji i oświadczeń b. więźniów KL Auschwitz-Birkenau. Z tych relacji powstaje wątek, czyli reportaż opowiadający o wydarzeniu, zjawisku czy osobie.
Wątki problemowe to tematy obejmujące węzłowe zagadnienia związane z transportami do KL Auschwitz, jak np.: organizacja typowania transportów.
W projekcie znalazły się również zagadnienia dotyczące funkcjonowania takich instytucji obozowych jak: Sauna czy Blok dziecięcy.
W projekcie są wątki nie tylko związane z oficjalnym, codziennym życiem w getcie, jak służba zdrowia czy działalność kulturalno-edukacyjna, ale także życie nieoficjalne, czy wręcz konspiracyjne, jak: nielegalne nauczanie, czy ruch oporu.
