Warsztaty dziennikarskie

Warsztaty prowadził autor projektu Marek Miller, a gościem specjalnym była wybitna reportażystka dokumentu radiowego Janina Jankowska. Pierwszy wieczór poświęcony został prezentacji projektu i omówieniu materiałów przywiezionych z Terezina. Podczas kolejnych dwóch dni odbywały się szkolenia dot. metody pracy nad materiałem źródłowym i montażem relacji. Studenci spotkali się z merytorycznymi pracownikami Muzeum i poznali pracę Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. W ramach warsztatów uczestniczyli także w dwudniowym zwiedzaniu obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, podczas którego zapoznali się z topografią wydarzeń. Główną pracą i wyzwaniem była jednak pięciodniowa kwerenda archiwalna, podczas której studenci zbierali relacje byłych więźniów i montowali je w jedną opowieść dot. historii transportów Żydów z getta w Terezinie.

Wieczorami odbywały się pokazy filmów związanych z tematyką obozową, a także spotkania robocze poświęcone pracy nad zebranym materiałem.
Podczas kwerendy archiwalnej postawiliśmy sobie za zadanie całościowe zbadanie zasobów archiwum oświęcimskiego, aby mieć rozeznanie jaki procent dostępnych materiałów udało nam się pozyskać podczas pięciodniowej kwerendy i zaplanować dalszą pracę nad tym tematem. W bibliotece muzeum odnaleźliśmy wiele opracowań historycznych, artykułów, wspomnień byłych więźniów dotyczących obozu familijnego, które stały się przewodnikiem w naszej dalszej pracy w archiwum.

Dzięki takim tropom znaleźliśmy wiele ciekawych zeznań świadków, którzy albo sami byli członkami transportów z Theresienstadt, albo obserwowali przyjazd tych transportów i dalsze losy żydów czeskich. Udało się odnaleźć ponad 15 obszernych relacji w języku polskim, kilkanaście w języku czeskim i kilka w języku niemieckim.

Po trzydniowej pracy w archiwum odnaleźliśmy materiały dotyczące zeznań komendanta na odcinku BIIb, SS-Unterscharfuhrera Fritza Buntrocka. Zeznania pochodzą z tzw. Procesu Załogi, który odbył się w Krakowie w 1947 roku. Odnalezione akta to ponad 50 stron ciekawego materiału, gdzie oprócz zeznań samego oskarżonego znajdują się z jednej strony obciążające go zeznania świadków, a z drugiej zeznania jego współpracowników sprzed wojny, a także list żony, które zapewniają o niewinności oskarżonego. Podczas warsztatów sprawdziliśmy także, czy istnieją materiały dotyczące transportów z getta w Terezinie w aktach tzw. procesów frankfurckich (1963-1965). Okazało się, że jest tam sporo relacji świadków, którzy wspominają los Żydów z obozu familijnego: opisują komendanta Buntrocka, nauczyciela Alfreda Hirscha, blok dziecięcy i akcję pisania listów do rodzin, dzięki której chciano zapewnić świat, że w KL Auschwitz-Birkenau się nie ginie.