kwerendy archiwalne na terenie Czech
Wyjazdy studyjne do Czech
W trakcie projektu odbyły się trzy wyjazdy studyjne do archiwów czeskich - w Terezinie, Litomierzycach oraz Pradze.
Pierwszy wyjazd do Muzeum Getta w Terezinie (sierpień 2005)
Celem tego wyjazdu było wstępne zapoznanie się z problematyką, przeprowadzenie kwerendy archiwalnej w Muzeum Getta, na podstawie których powstał pierwszy szkic książki. Pozyskany materiał w języku niemieckim i czeskim po powrocie do Polski został przetłumaczony na język polski. Przez 10 dni mieszkaliśmy na terenie b. getta w Terezinie, dzięki czemu mogliśmy dokładnie zapoznać się z topografią wydarzeń.
Drugi wyjazd do Terezina i Pragi (listopad 2005)
Pierwsze dni spędziliśmy w archiwum Muzeum Getta w Terezinie, gdzie pogłębiliśmy zebrany do tej pory materiał. Znaleźliśmy dodatkowe relacje, które dopełniły obraz warunków życia w getcie – zamieszkanie, jedzenie, choroby. Podczas kwerendy szczególną wagę przyłożyliśmy do tego, aby dotrzeć do pamiętników i wspomnień więźniów getta takich, jak np.: pielęgniarki Ras Weglein, członka zarządu żydowskiego – Otto Zuckera, a także Evy Roubičkovej, dokumentującej życie codzienne w terezińskim getcie. W księgarni muzeum zaopatrzyliśmy się w historyczne opracowania dot. muzyki i sztuki w Theresienstadt, które mogą się stać ikonograficznym dopełnieniem naszego projektu w jego wersji internetowej.
W Państwowym Archiwum w Litomierzycach dotarliśmy do ciekawego materiału z procesów przeciwko esesmanom z Terezina, które miały miejsce w latach 1945 – 1948. Dokumenty procesowe dostarczyły istotnej wiedzy o stosunkach panujących w getcie i zbrodniach popełnianych na jego mieszkańcach. Szczególnie ważne są tu wypowiedzi Karla Rahma – ostatniego komendanta w getcie terezińskim – a także świadków, którzy zeznają przeciwko niemu.
W archiwum Żydowskiego Muzeum w Pradze korzystaliśmy ze zbiorów 3 000 relacji byłych więźniów, z którymi były prowadzone wywiady w latach 90-tych. Ten zbiór zdecydowanie różni się od tego, na którym pracowaliśmy w Terezinie. Relacje są znacznie dłuższe i bardziej szczegółowe. Spotkaliśmy się tu z dwoma byłymi więźniarkami (Anna Lorencová, Anna Hyndraková), które obecnie są współpracowniczkami muzeum. Dzięki ich wskazówkom wybraliśmy najciekawsze relacje i rozpoczęliśmy pracę.
Trzeci wyjazd do Pragi i Terezina (II połowa marca 2006 roku)
Tym razem zatrzymaliśmy się w Pradze i skupiliśmy na pracy nad dotychczas zgromadzonym materiałem, kwerendzie archiwalnej w Żydowskim Muzeum w Pradze. Za cel wyjazdu postawiliśmy sobie zgromadzenie i opracowanie ostatnich materiałów do projektu.
W archiwum Żydowskiego Muzeum w Pradze pracowaliśmy nad bardzo ważnym dla naszego projektu zbiorem 3 000 relacji byłych więźniów, z którymi były prowadzone wywiady w latach 90-tych. Wybraliśmy interesujące nas relacje i przy pomocy tłumaczy nagrywaliśmy odpowiednie fragmenty już w języku polskim. Następnie spisaliśmy je i opracowaliśmy językowo, tak że stały się one gotowym materiałem do projektu.
W czasie pobytu w archiwum Muzeum Getta w Terezinie, sprawdziliśmy ostatecznie, czy zebrany dotychczas materiał w interesujących nas tematach wyczerpuje zbiory archiwum.
